Estetik Cerrahi ile Benlerin Alınması, İzmir. Op.Dr. Cenk Tokat, Estetik Plastik Cerrahi Uzmanı. estetik@cenktokat.com
Benler insan vücudundaki gelişim nedeni tam olarak bilinmeyen farklı koyuluk tonlarında renkli yassı veya kabarık yapılardır. Doğum lekeleri ve damar genişlemeleri benlerden ayrı değerlendirilir. Benler genellikle ilk 20 yıl içinde ortaya çıkar, 1% doğumda da benlere rastlanabilir. Doğumsal olanlar minör malformasyonlar olarak değerlendirilirken sonradan gelişenler derinin çeşitli hücrelerinden (melanositler gibi) köken alan iyi huylu kitleler olarak kabul görür. Bir insan vücudunda ortalama 20-80 civarında ben vardır. Genetik yatkınlık görülür. Güneşe maruziyetin ben oluşumunda etkisi olduğu düşünülmektedir. Nadiren bu benlerden kanser gelişimi görülebilir, bu nedenle benlerdeki değişimler göz ardı edilmemelidir.
Aşırı güneş ışığı maruziyeti, benlerin sürekli tahriş edilmesi (kurcalama, her traş sırasında kesilme, tıbbi olmayan yöntemlerle beni düşürmeye çalışmak gibi) ve genetik yatkınlık gibi sebeplerle benlerden deri kanseri gelişimi görülmektedir. Bir benin kansere dönüşümünü düşündüren değişimler: hızlı büyüme, şekil değişikliği, kabarma, kaşınma, renk değişimi, koyulaşma veya alacalanma, çevre deri renginde açılma ve kanamadır.
Aşırı güneş ışığı maruziyeti, benlerin sürekli tahriş edilmesi (kurcalama, her traş sırasında kesilme, tıbbi olmayan yöntemlerle beni düşürmeye çalışmak gibi) ve genetik yatkınlık gibi sebeplerle benlerden deri kanseri gelişimi görülmektedir. Bir benin kansere dönüşümünü düşündüren değişimler: hızlı büyüme, şekil değişikliği, kabarma, kaşınma, renk değişimi, koyulaşma veya alacalanma, çevre deri renginde açılma ve kanamadır.
Benlerin alınması konusunda yaşanan “dokundurma, kanser olur!” düşüncesi gerçekte tıbben doğruluğu olmayan bir korkudur. Doğru şekilde tamamen alınan benler hiçbir şekilde kansere yol açamaz. Bu hatalı düşüncenin açıklaması; o ben zaten kansere dönüşmüştür ve hasta benindeki değişimi önemsemediği için geç kalmıştır. Evet, bazı benler kansere dönüşebilir. Bu kanserlerin bazıları çok kötü huylu olabilir. Bu nedenle benlerdeki değişimlere dikkat edilmeli, şüphelenilen durumlarda vakit kaybetmeden Estetik Cerraha başvurulmalıdır.
İnsan vücudunda çok sayıda ben vardır. Özellikle yüzdeki benler sosyal sebeplerle bireyi rahatsız edebilir. Bireyin de bu benlerini kurcalama riskini de göz önüne alarak alınmaları önerilebilir. Ancak tüm benlerin aldırılması sadece ailevi deri kanseri yatkınlığı olan bireylerde ve gerçekten kansere dönüşme riski yüksek olan benlerde (örn, doğumsal kıllı dev nevüsler) düşünülmektedir. Bu nedenle uzman doktor tarafından değerlendirme şarttır.
Benlerin alınması lokal anestezi altında yapılmaktadır. Küçük iğnelerle yeterli miktarda lokal anestezik madde benin etrafına ve altına uygulanır. Kısa sürede o bölgede yeterli uyuşma sağlanır. Ardından yeterli salim çevre doku da benle birlikte, tam kat deri ve bir kısım deri altı yağ dokusu ile beraber bir elips şeklinde çıkartılır. Böylece bene ait hiçbir parça vücutta bırakılmaz. Bu yöntem hem benin tamamen uzaklaştırılmasını sağlar, hem de benin patolojik olarak tamamen incelenebilmesine olanak tanır. Ben değil de, benzer iyi huylu bir deri kanseri çıksa bile hem tam tanı hem de tam tedavi sağlanmış olur. Kötü huylu deri kanseri gelişmiş ise de, tam ve detaylı tanı sağlayarak tedavinin doğru yönlendirilmesine olanak verir. Bu nedenle alınan benin patolojik incelenmesi gereklidir. Böyle doğru şekilde ben alınması kanser riskini arttırmaz, ortadan kaldırır.
Ben çıkarıldıktan sonra yara özel dikişlerle kapatılır. Tüm işlem 30 dk kadar sürer. Burada Estetik Cerrahinin bir işi en az izle tamamlama farkı ortaya çıkar. Benin etrafında salim dolu ile alınması, kalacak olan izin benden birkaç mm daha uzun olmasına neden olur, ancak risk almamak için buna değer. Genellikle 4-5 mm çapındaki bir benin alımından sonra 8-10 mm uzunluğunda kırışıklık benzeri bir iz kalır, ancak bu iz daha az dikkat çekecek şekilde planlanır (örn alın kırışıklık çizgisi gibi)
Müdahalenin ardından bir pansuman yapılır ve yara kapatılır ve hasta hemen evine veya işine dönebilir. Lokal anestezinin etkisi 2-3 saat sonra geçer ve 1-2 gün için hafif sızlama tarzında bir ağrı oluşturabilir. Bunu ortadan kaldırmak için ilk günlerde ağrı kesici tabletler, önerilir. Bazı müdahalelerden sonra antibiyotik kullanımı da önerilebilir. Belli dönemlerde kontrole çağrılır ve pansuman yenilenir. Genellikle ilk 2 gün, günlük kapalı pansuman yeterlidir, sonrasında dikişler olsa da yıkanma önerilir. Alınacak dikişler varsa yerine göre 5-15 gün sonra alınır. İzin daha az dikkat çekmesi için masajlar ve güneşten koruma önerilir. Bu kontroller sırasında patoloji raporu da değerlendirilir.
Ben alımında farklı yöntemler de önerilmektedir. Lazer, bunlardan biridir. Ancak patolojik değerlendirme için parçanın yukarıda anlatıldığı gibi çıkarılması gerekir. Lazer ile yakılarak benin uzaklaştırılması patolojik inceleme şansını engeller. Ayrıca derinin derin katlarına uzanan benleri lazerle yakarak almak, o bölgede benden biraz geniş çukur şeklinde bir ize neden olur. Ayrıca benin tamamının alındığı şüphelidir. Radyo frekans yüzeysel traşlama veya bistüri gibi kullanılır, bu nedenle bırakacağı iz lazerdeki gibi bir çöküklük veya cerrahideki gibi bir çizgi olabilir. Kimyasal veya kriyoterapi (dondurma) yöntemleri de çevre doku hasarı nedeniyle geniş bir iz bırakabilir.
